Ty te moesz mie wasn wizytwk...
 
 
fizjoterapia11
tutaj powinno być logo...


Moze uda ci sie cos znalezc potrzebnego!!!
fizykoterapia,kinezyterapia,anatomia,patologia,masaż ...
Jesli cos masz to przeslij mi na adres grzegorzdrabicki@poczta.fm

KOŃCZYNA DOLNA I OBRĘCZ MIEDNICOWA


I. Anatomia


1. Kości kończyny dolnej:
A) Kość miedniczna: (os coxae)
a) kość łonowa (os pubis)
b) kość kulszowa (os ischii)
c) kość biodrowa (os ilium)
B) Kość udowa (femur)
a) Koniec bliższy:
- głowa kości udowej (caput ossis femoris)
- szyjka kości udowej (collum femoris)
- krętarz większy (trochanter maior)
- krętarz mniejszy (trochanter minor)
- grzebień międzykrętarzowy (crista intertrochanterica)
b) Trzon (corpus)
c) Koniec dalszy:
- nadkłykieć przyśrodkowy (epicondylus medialis)
- nadkłykieć boczny (epicondylus lateralis)
- dół międzykłykciowy (fossa intercondyliaris)
- kłykieć przyśrodkowy (condylus medialis)
- kłykieć boczny (condylus lateralis)
C) rzepka (patella)
a) podstawa rzepki (basis patellae)
b) wierzchołek rzepki (apex patellae)
D) Kości podudzia - goleni:
a) Kość piszczelowa (tibia)
i) koniec bliższy:
- kłykieć przyśrodkowy (condylus medialis)
- kłykieć boczny (condylus lateralis)
- guzek międzykłykciowy przyśrodkowy (tuberculum intercodylare mediale)
- guzek międzykłykciowy boczny (tuberculum intercodylare laterale)
- guzowatość piszczeli (tuberositas tibiae)
ii) koniec dalszy:
- kostka przyśrodkowa (malleolus medialis)
- powierzchnia stawowa kostkowa ( facies articularis malleolaris)
b) Kość strzałkowa (fibula)
i) koniec bliższy:
- głowa strzałki (caput fibulae)
- powierzchnia stawowa głowy strzałki (facies articularis capitis fibulae)
ii) koniec dalszy:
- kostka boczna (malleolus lateralis)
- powierzchnia stawowa kostki (facies articularis malleoli)
E) Kości stopy:
a) Kości stępu
i) szereg bliższy:
- kość skokowa (talus)
- kość piętowa (calcaneus)
- kość łódkowata séçĺăáßÝŰŮ×ŐÓŃĎÍËÉÇĹĂÁż˝»ą·-şşşş











i) podstawa kości śródstopia (basis metatarsalis)
ii) trzon k. śródstopia (corpus metatarsalis)
iii) głowa k. śródstopia (caput metatarsalis)
c) Kości palców
i) palce i ilość paliczków:
- palec pierwszy ,paluch (digitus primus, hallux) dwa paliczki (phalanges)
- palec drugi(digitus secundus) - trzy paliczki
- palec trzeci(digitus tertius) - trzy paliczki
- palec czwarty(digitus quartus)- trzy paliczki
- palec piąty, palec mały(digitus quintus, digitus minimus) - trzy paliczki
ii) nazwy paliczków:
- paliczek bliższy (phalanx proximalis)
- paliczek środkowy (phalanx media)
- paliczek dalszy (phalanx distalis)

2. Stawy i więzadła.
A) staw biodrowy (articulatio coxae)
- kulisty panewkowy; prosty, wieloosiowy
- struktury budujące staw: głowa kości udowej i panewka kości miedniczej z obrąbkiem stawowym
- przodozgięcie àzginanie (flexio), tyłozgięcie à prostowanie (extensio), przyciąganie à przywodzenie (adductio), odciąganie à odwodzenie (abductio), ruchy obrotowe na zewnątrz i do wewnątrz
B) staw kolanowy (articulatio genus)
- obrotowy (zawiasowo-rowerowy); wyst. Łękotki; złozony, dwuosiowy
- struktury budujące staw: kłykcie kości udowej i kłykcie kości piszczelowej
- ruchy: zginanie, prostowanie, ruchy obrotowe do wewnątrz do zewnątrz (możliwe jedynie w pozycji zgięcia)
C) piszczelowo-strzałkowy (art. tibiofibularis)
- staw włóknisty (art. fibrosa), więzozrost
- struktury budujące staw: pow. przyśrodkowa dalszego końca strzałki i wcięcie strzałkowe dalszego końca k. piszczelowej
- ruchy: zespalanie obu kostek, przy prostowaniu grzbietowym w stawie skokowym górnym rozwidlenie kostek àrozchyla się nieznacznie
D) staw skokowo-goleniowy (art. talocrularis)
- inaczej staw skokowy górny
- zawiasowy (ginglymus); prosty, jednoosiowy
- budowa: bloczek kości skokowej i pow. stawowe dalszych końców kości goleni
- ruchy: zgięcie (opuszczenie grzbietu stopy), zgięcia podeszwowe stopy, prostowania (unoszenie grzbietu stopy), zginanie grzbietowe stopy
E) staw skokowo-piętowo-łódkowy (art. talocalaneonavicularis)
- inaczej staw skokowy dolny
- kombinowany stożkowo-kulisty; złożony, jednoosiowy
- budowa: pow. stawowa na tylnym odc. góry kości piętowej oraz odc.więzadła piętowo łódkowego piętowego i pow. stawowa w tylnym odcinku pow kości skokowej
- ruchy: unoszenie przyśrodkowego brzegu stopy (supinacja), unoszenie brzegu bocznego stopy (pronacja)
F) śródstopno-paliczkowe (art. metatarsophalangeales)
- stawy kuliste, czynnościowo ograniczone
- ruchy: zginanie (flexio) i prostowanie (extensio)
G) międzypaliczkowe stopy (art. interphalangeales pedis)
- zawiasowe, proste, jednoosiowe
- ruchy: zginanie (flexio) i prostowanie (extensio)

3. Mięśnie:
A) Mięśnie uda:
a) przednie:
- zginacz stawu biodrowego
- prostownik stawu kolanowego
- czworogłowy uda (m. quadriceps femoris)
- krawiecki (m. sartorius)

b)przyśrodkowe:
- m. przywodziciel długi (m. adductor longus)
- m. przywodziciel krótki (m. adductor brevis)
- m. m. przywodziciel wielki (m. adductor magnus)
- m. grzebieniowy (m. pectineus)
- m. smukły (m. gracilis)
c) boczne
- napinacze stawu biodrowo lędźwiowego
d) tylne:
- m. pośladkowe
- m. dwugłowy uda (m. biceps femoris)
- m. półścięgnisty (m. semitendinosus)
- m. półdłoniasty (m. semimembranosus)

B) Mięśnie podudzia:
a) grupa przednia:
- m. piszczelowy przedni (m. tibialis anterior)
- m. prostownik długi palców (m. extensor digitorum longus)
- m. prostownik długi palucha (m. extensor hallucis longus)
b) grupa boczna:
- m. strzałkowy długi (m. peroneus longus)
- m. strzałkowy krótki (m. peroneus brevis)
c) grupa tylna:
i)warstwa powierzchniowa:
- m. brzuchaty łydki (m. gastrocnemius)
- m. płaszczkowaty (m. soleus)
- m. podeszwowy (m. plantaris)
ii)warstwa głęboka:
- m. podkolanowy (m. popliteus)
- m. zginacz palców długi (m. flexor digitorum longus)
- m. piszczelowy tylny (m. tibialis posterior)
- m. zginacz palucha długi (m. flexor hallucis longus)

4. Nerwy
A) Unerwienie mięśni działających na staw biodrowy:
a) nerw pośladkowy górny (nervus gluteus superior)
b) nerw pośladkowy dolny (n.gluteus inferior)
c) nerw kulszowy (n.ischiadicus)
d) nerw zasłonowy (n.obturatorius)
e) nerw udowy (n.femoralis)
B) Unerwienie mięśni działających na staw kolanowy:
a) nerw udowy (n.femoralis)
b) nerw kulszowy (n.ischiadicus)
c) nerw zasłonowy (n.obturatorius)
d) nerw piszczelowy (n.tibialis)
C) Unerwienie mięśni goleni i stopy:
a) nerw piszczelowy (n.tibialis)
b) nerw strzałkowy wspólny (n.fibularis communis)
c) nerw strzałkowy głęboki (n. fibularis profundus)
d) nerw strzałkowy powierzchowny (n.fibularis superficialis)
e) nerw podeszwowy przyśrodkowy (n.plantaris medialis)
f) nerw podeszwowy boczny (n.plantaris lateralis)

5. Naczynia krwionośne


Referaty



Bóle korzeniowe kręgosłupa

Dolegliwości bólowe kręgosłupa są efektem ucisku na korzonki nerwowe. Mają one często charakter nerwobólu.
Przyczyną mogą być zmiany i stany zapalne w układzie kostnym, stawowym i mięśniowym. W zależności od umiejscowienia mamy do czynienia z bólami korzeniowymi kręgosłupa, takimi jak rwa karkowa, ramienna, nerwobóle międzyżebrowe, rwa kulszowa. Często określa się je ogólnie jako bóle szyjno-ramienne lub lędźwiowo-kulszowe.
Przebieg tych schorzeń, czyli ich nasilenie, długotrwałość, stopień upośledzenia sprawności ruchowej może być różny:
stan ostry - występują silne dolegliwości bólowe, pacjent nie może chodzić, konieczne jest leżenie i leczenie farmakologiczne;
stan podostry - stosuje się środki farmakologiczne, fizykoterapię i rehabilitację ruchową;
stan przewlekły - bóle nawracają po pracy fizycznej lub przeciążeniach kręgosłupa. Stosuje się systematyczne leczenie usprawniające i fizykoterapię.
Jak leczyć?
Rwa ramienna
Ból promieniuje od szyi do barku i dalej do całej ręki. Towarzyszą mu często przykurcze w stawach, mrowienie palców, szczególnie uporczywe w nocy i rano.

Podczas leczenia stosuje się zabiegi fizykoterapeutyczne, np. wyciągi, masaże, kinezyterapię czy kołnierz ortopedyczny. Zaleca się ćwiczenia rozluźniające i izometryczne mięśni karku i barków. Należy unikać wówczas ciężkich prac fizycznych, długotrwałej jazdy samochodem, gwałtownych ruchów głową, nagłych obrotów, dłuższego unoszenia jej ku górze i dołowi. Można zastosować wyciąg szyjny przy użyciu pętli Glissona, który poprzedza się zabiegami cieplnymi. Po ostrym okresie bólów zaleca się masaż oraz ćwiczenia korygujące postawę i wzmacniające mięśnie karku. Ulgę przynoszą maści, żele, kremy, które łagodzą ból i działają przeciwzapalnie.
Bóle lędźwiowo-krzyżowe (wypadnięcie dysku, rwa kulszowa)
Najczęstsze przyczyny to zła postawa ciała, skrzywienie kręgosłupa, wrodzone wady budowy kręgów, zmiany zwyrodnieniowe tej okolicy. Mogą się one pojawić także w wyniku długotrwałego stresu, przeciążenia pracą fizyczną i umysłową, osłabienia odporności. Niekiedy powoduje je praca w pochyleniu albo nagły, nieprawidłowy ruch, szczególnie gdy nie jesteśmy przyzwyczajeni do wysiłku fizycznego.
Często powodem są też zwyrodnienia krążka ł±Ż­«©§ĄŁˇźť›™-•“‘Ź-•“‘Źci, żele oraz leki rozluźniające mięśnie prążkowane. Można przykładać ciepłe okłady z borowin (torfu leczniczego, który również kupuje się w sklepie w postaci specjalnych plastrów) lub iłów pochodzenia wulkanicznego (tzw. fango) przy ułożeniu odciążającym. Po tej fazie następuje leczenie fizykoterapią i kinezyterapią. Dobre efekty przynosi specjalistyczny masaż stosowany przez dłuższy okres.
W okresie przewlekłym odczuwa się umiarkowany ból przy zmianach pozycji (siadaniu, wstawaniu, obrotach). Bardzo ważna jest wówczas profilaktyka, utrzymanie prawidłowej postawy ciała i kinezyterapia. Chwilową ulgę przynosi leżenie w łóżku (kilkakrotne w ciągu dnia) w pozycji rozluźniającej mięśnie przez około 15 min.
Przy omawianym schorzeniu należy pamiętać, "aby trzymać w cieple" tę okolicę ciała, chronić przed zimnem, a nawet spać z wełnianą opaską rozgrzewającą krzyż. Dobrze jest rano, jeszcze przed wstaniem z łóżka rozruszać lędźwiowy odcinek kręgosłupa. Unikniemy w ten sposób tak charakterystycznych porannych bólów rozruchowych. Ból łagodzi gorący, możliwie silny natrysk (bicz wodny) na bolące miejsca połączony z lekkimi ćwiczeniami rozluźniającymi kręgosłup. Zaleca się również ciepłe kąpiele z dodatkiem ziół. Podczas kapieli wykonujemy rozluźniające ruchy. Odradza się kąpiel w temperaturze niższej niż 30 stopni. Ulgę przynosi także sauna.
Nie nalezy odkladac leczenia, ćwiczeń i zabiegów na później, gdyż choroba może stać się przewlekła, a zesztywnienia i przykurcze utrwalą się.
Leczenie dolegliwości korzeniowych kręgosłupa trwa bardzo długo i ciągnie się miesiącami. Dlatego też uzbrój się w cierpliwość podczas leczenia i nie zaniedbuj terapii.
Ulgę w dolegliwościach mogą ci przynieść zimne lub ciepłe kompresy. Zimne, nawet z kawałkami lodu, przykładamy w pierwszym, ostrym okresie stanu zapalnego. Chłód powoduje skurczanie się naczyń krwionośnych, łagodzi obrzęki, dzięki czemu mniej odczuwamy ból. Ciepłe kompresy (okłady nasączone gorącą wodą, termofor, butelka z gorącą wodą) najlepiej stosować po ustąpieniu ostrego stanu zapalnego. Ciepło działa rozkurczająco i rozluźniająco. Skuteczniejsze są mokre okłady, dlatego też można owinąć termofor mokrą ściereczką.
Bolące miejsca można rozgrzać za pomocą poduszki elektrycznej lub masażu danej okolicy ciała (szczególnie jeżeli zabieg jest połączony z wcieraniem maści rozgrzewającej lub przeciwzapalnej).
Aby złagodzić ból, możesz zastosować krioterapię, elektroterapię i akupunkturę.
Podstawowym błędem jest stosowanie ćwiczeń bez uprzedniego korygowania skoliozy przy pomocy określonych pozycji lub odpowiedniego sprzętu. Z tego wynika fakt, iż ćwiczenie w którym występuje ruch bez korygowania jest, nie powiem że „może szkodliwe”, ale na pewno nieprzydatne, chyba że ćwiczenia tego typu wchodzą w skład rozgrzewki przed właściwym zestawem ćwiczeń korekcyjnych. Piszę „może szkodliwe”, ponieważ do końca nie jesteśmy pewni czy wzmacnianie mięśni okołokręgosłupowych symetrycznie (tzn. jednakowo z obu stron kręgosłupa), nie doprowadza do pogłębienia się wady kręgosłupa (skolioza). Istnieje jeszcze parę spraw, które mnie irytują, a o których chciałbym tu wspomnieć. Po pierwsze: jest to pewne, że noszenie ciężkich plecaków przez uczniów czy też niedobra pozycja w szkolnej ławce nie jest pierwotną przyczyną powstawania skoliozy u dzieci, jak sugerują niektóre rodzaje mediów. Gdyby było inaczej, to wszystkie dzieci na świecie skazane na ciężką pracę, cierpiałyby na skoliozę, a tak nie jest. Niemniej jednak, jeśli skolioza już wystąpiła, to owszem należy tego unikać.




Skolioza, nazywana niegdyś bocznym skrzywieniem kręgosłupa, obecnie rozpatrywana jest jako deformacja kręgosłupa w trzech płaszczyznach. Najczęstszą jej postacią jest skolioza idiopatyczna, której przyczyny występowania nie są znane. Dotyka około 2-3 % populacji dzieci, przy czym częściej występuje u dziewcząt niż u chłopców. Zauważono również zwiększone ryzyko występowania rodzinnego.
Postęp skoliozy związany jest z okresem przyspieszonego wzrostu dziecka szczegolnie przed okresem dojrzewania. Skolioza jest schorzeniem, które w okresie dziecięcym nie boli. Może więc postępować niezauważona. Najistotniejsze dla rozwoju skoliozy są okresy skoków wzrostowych między 7 - 8 a 12 - 13 rokiem życia. Wczesne wykrycie i rozpoczęte leczenie pozwalają zapobiec późniejszym następstwom narastania deformacji. Nie leczona skolioza postępuje nawet po zakończeniu wzrostu pacjenta. Doprowadza do narastania zniekształcenia klatki piersiowej, uciśnięcia narządów wewnętrznych, głównie płuc i serca, doprowadzając do upośledzenia wydolności krążenia i oddychania. Rozwój zmian zwyrodnienia sprzyja pojawieniu się silnych bólów kręgosłupa, ucisk na korzenie nerwowe może spowodować wystąpienie zaburzeń w funkcji neurologicznej przez co chorzy stają się niepełnosprawni. Bardzo istotnym problemem jest również kompleks psychiczny chorych ze skoliozą. Obecność garbu żebrowego na plecach i zniekształcenia tułowia stanowią dla tych chorych olbrzymi kompleks.
Niewielkie zniekształcenia wymagają leczenia zachowawczego, którego celem jest wprowadzenie pacjenta w okres zakończenia wzrostu zwykle 16-17 rok życia z możliwie jak najmniejszą deformacją kręgosłupa. Jedyną skuteczną metodą leczenia zachowawczego jest zastosowanie gorsetu ortopedycznego noszonego przez 22-23 godziny na dobę do okresu zakończenia wzrostu. Gorset ma na celu jedynie zahamowanie postępu skrzywienia w okresie skoków wzrostowych. Dzieci ze skrzywieniem przekraczającym 40-45 stopni po zakończeniu okresu wzrostu lub przy nieskutecznym leczeniu gorsetem wymagają leczenia operacyjnego. Polega ono na wyprostowaniu i usztywnieniu chorego obszaru kręgosłupa z zastosowaniem implantów (metalowych wszczepów kręgosłupowych). Zwykle dzieci nawet po bardzo rozległym zabiegu wracają do prawie normalnego funkcjonowania w ciągu 3-6 tygodni od operacji. Operacja chirurgiczna skoliozy jest bardzo rozległym kilkugodzinnym zabiegiem wymagającym ogromnej precyzji ze względu na zlokalizowane w tym obszarze struktury neurologiczne odpowiadające za podstawowe funkcje fizjologiczne organizmu. Nowoczesny sprzęt neuronawigacyjny 100-krotnie zmniejsza ryzyko wystąpienia uszkodzeń nerwów.
Mimo iż na początku lat 90 udowodniono brak wpływu na zahamowanie postępu skoliozy takich metod jak ćwiczenia elektrostymulacyjne nadal jednak należy zalecać chorym ćwiczenia ogólnorozwojowe w celu poprawy ogólnej wydolności organizmu. Aktywny tryb życia ma pozytywny wpływ na samopoczucie, poprawia kondycję, siłę mięśni dzięki czemu pozwala zmniejszyć dolegliwości wynikające z nabytych, często w dzieciństwie, wad postawy. Dlatego tez kampanii "Podaruj dzieciom słońce" będą towarzyszyły organizowane w wielu hipermarketach w całym kraju imprezy promujące sportową aktywność. Ponadto podczas imprez będzie można również zbadać stan kręgosłupa przy pomocy nowoczesnej kamery termowizyjnej umożliwiającej wczesne wykrycie i określenie stopnia wady postawy oraz zasięgnąć rady specjalisty.
Lekcja gimnastyki korekcyjnej jest podstawową jednostką organizowania zajęć. Jej struktura, zasady i metody prowadzenia są zbliżone do stosowanych w lekcjach kultury fizycznej. Odmienność polega na bardziej sprofilowanym doborze ćwiczeń uzależnionych od występujących w zespole wad. Bardzo dużo uwagi poświęcam ćwiczeniom wszechstronnie oddziaływującym, wyrównywaniu dystonii mięśniowo -więzadłowej z kształceniem nawyku prawidłowej postawy , w tym rozciąganie przed wzmacnianiem, przystępowanie do ćwiczeń opanowanych po uprzednio uzyskanej maksymalnej, na danym etapie korekcji postawy, powiązanie ćwiczeń z prawidłowym oddychaniem.
W prowadzeniu zajęć wykorzystuję wszystkie metody i formy stosowane w lekcjach kultury fizycznej, jednak najbardziej skuteczna w osiąganiu pozytywnych efektów, w koordynowaniu wad postaw jest forma ścisła i ćwiczenia specjalne. Z tego też powodu dominuje ona w zajęciach korekcyjnych. Jednakże zdaję sobie sprawę, iż dzieci we wczesnym okresie szkolnym celowość działania, a więc w moim przypadku dbałość o zdrowie i prawidłowy rozwój nie przemawia jeszcze do umysłu dziecka. W związku z tym, czynnikiem zachęcającym i przyciągającym jest atrakcyjność zajęć, a więc ćwiczenia przeplatane zabawami, współzawodnictwem, korekcyjne tory przeszkód, obwody stacyjne.
Każdy uczeń jest zaznajomiony z istotą swojej wady, wskazaniami i przeciwwskazaniami. Na zajęciach informuję, uczę świadomego współuczestniczenia wiedzą: jakie mięśnie ćwiczymy, co korygujemy wykonując dane ćwiczenie indywidualne, specjalne itd. Każde dziecko posiada swój własny zestaw ćwiczeń, które wykonuje najpierw poprawnie, samodzielnie w szkole po czym w domu.
Prowadzę lekcje otwarte dla rodziców, którzy przychodzą, aby poznać ćwiczenia zalecane do wykonywaniu w domu, zobaczyć jak ćwiczą ich dzieci, jakie poczyniły postępy, wzrastającą sprawność, wytrzymałość, umiejętność korygowania postawy .
Aby uzyskać oczekiwane efekty w korygowaniu koniecznym jest taka właśnie permanentna współpraca, pomoc rodziców i ich uświadomienie. W tym celu rodziców zapraszam na spotkania, podczas których omawiam następujące zagadnienia :
1. Metody i formy pracy
2. Rodzaje wad postaw, przyczyny ich powstawania
3. Konsekwencje grożące w razie zaniedbania
4. Profilaktyka i leczenie wad postaw
5. Współpraca, pomoc rodziców
Ponad to przeprowadzam, co najmniej dwa razy w roku -na początku i pod koniec próby sprawnościowe: test na mięśnie grzbietu, obręczy barkowych i brzucha.

Test na mięśnie grzbietu :
W leżeniu przodem na krześle lub skrzyni, kolce biodrowe po za skrzynią, ramiona skurczone ( skrzydełka ), nogi zaczepione o drabinki. Czas utrzymania w takiej prawidłowej postawie jest wynikiem testu .

Test na mięśnie obręczy barkowych :
W zwisie czynnym na drabinie, kolana uniesione pod brodę - mierzę czas.

Test na mięśnie brzucha
W leżeniu tyłem ramiona skurczone, nogi uniesione pod kątem 45° -mierzę czas. Wyniki tych pomiarów uczniowie zapisują w dzienniczkach notując datę, pomiar, wynik. Zaczyna pojawiać się przeświadczenie ucznia o celowości i skuteczności stosowanych przez poczynań, wysiłku. Dziecko zauważa, że w miarę swojego wkładu pracy (na ćwiczeniach) jest silniejsze, wytrzymalsze, sprawniejsze, zdrowsze - ma na to konkretne dowody. Może porównać wyniki uzyskane w okresie poprzednim z obecnym, a także z osiągnięciami swoich rówieśników. Ten ostatni moment jest interpretowany przeze mnie bardzo ostrożnie, ze względów wychowawczych takie porównanie jest cennym środkiem stymulującym motywacje.: Rodzice też zapoznają się z osiągnięciami swoich dzieci, a wyniki tych prób sprawnościowych są rewelacyjne, za każdym razem ogarnia mnie i dzieci niesamowita radość i satysfakcja przy ich pomiarach.



Bóle korzeniowe kregoslupa

Dolegliwosci bólowe kregoslupa sa efektem ucisku na korzonki nerwowe. Maja one czesto charakter nerwobólu.

Przyczyna moga byc zmiany i stany zapalne w ukladzie kostnym, stawowym i miesniowym. W zaleznosci od umiejscowienia mamy do czynienia z bólami korzeniowymi kregoslupa, takimi jak rwa karkowa, ramienna, nerwobóle miedzyzebrowe, rwa kulszowa. Czesto okresla sie je ogólnie jako bóle szyjno-ramienne lub ledzwiowo-kulszowe.

Przebieg tych schorzen, czyli ich nasilenie, dlugotrwalosc, stopien uposledzenia sprawnosci ruchowej moze byc rózny:
stan ostry - wystepuja silne dolegliwosci bólowe, pacjent nie moze chodzic, konieczne jest lezenie i leczenie farmakologiczne;
stan podostry - stosuje sie srodki farmakologiczne, fizykoterapie i rehabilitacje ruchowa;
stan przewlekly - bóle nawracaja po pracy fizycznej lub przeciazeniach kregoslupa. Stosuje sie systematyczne leczenie usprawniajace i fizykoterapie.
Jak leczyc?
Rwa ramienna

Ból promieniuje od szyi do barku i dalej do calej reki. Towarzysza mu czesto przykurcze w stawach, mrowienie palców, szczególnie uporczywe w nocy i rano.

Podczas leczenia stosuje sie zabiegi fizykoterapeutyczne, np. wyciagi, masaze, kinezyterapie czy kolnierz ortopedyczny. Zaleca sie cwiczenia rozluzniajace i izometryczne miesni karku i barków. Nalezy unikac wówczas ciezkich prac fizycznych, dlugotrwalej jazdy samochodem, gwaltownych ruchów glowa, naglych obrotów, dluzszego unoszenia jej ku górze i dolowi. Mozna zastosowac wyciag szyjny przy uzyciu petli Glissona, który poprzedza sie zabiegami cieplnymi. Po ostrym okresie bólów zaleca sie masaz oraz cwiczenia korygujace postawe i wzmacniajace miesnie karku. Ulge przynosza masci, zele, kremy, które lagodza ból i dzialaja przeciwzapalnie.

Bóle ledzwiowo-krzyzowe (wypadniecie dysku, rwa kulszowa)

Najczestsze przyczyny to zla postawa ciala, skrzywienie kregoslupa, wrodzone wady budowy kregów, zmiany zwyrodnieniowe tej okolicy. Moga sie one pojawic takze w wyniku dlugotrwalego stresu, przeciazenia praca fizyczna i umyslowa, oslabienia odpornosci. Niekiedy powoduje je praca w pochyleniu albo nagly, nieprawidlowy ruch, szczególnie gdy nie jestesmy przyzwyczajeni do wysilku fizycznego.

Czesto powodem sa tez zwyrodnienia krazka miedzykregowego, jego przemieszczenia na skutek wady budowy lub przesuniecia dwóch sasiednich kregów albo przepukliny jadra miazdzystego. Wypadniecie dysku powoduje ucisk na korzenie nerwowe i jest to np. rwa kulszowa. Bardzo czesto dochodzi do draznienia korzeni nerwowych, dlatego ból moze promieniowac od okolicy krzyzowej przez posladek, do konczyny dolnej, a nawet do stopy i palców.

W okresie ostrym wystepuje stan zapalny i obrzek okolicy korzeni nerwowych. Silny ból promieniuje do jednej lub obu nóg i uniemozliwia poruszanie sie. Ostry ból promieniuje równiez do posladka, biodra, tylnej powierzchni uda, stawu kolanowego i lydki. Nalezy wówczas lezec w lózku przez okolo 3 tygodnie, przyjmowac pozycje przeciwbólowe, które rozluzniaja miesnie. Zazwyczaj najmniej bólu sprawia lezenie z uniesionymi nogami, tak aby biodra i kolana tworzyly ze soba kat prosty, a podudzia byly oparte na poduszce. Stosuje sie leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, masci, zele oraz leki rozluzniajace miesnie prazkowane. Mozna przykladac cieple oklady z borowin (torfu leczniczego, który równiez kupuje sie w sklepie w postaci specjalnych plastrów) lub ilów pochodzenia wulkanicznego (tzw. fango) przy ulozeniu odciazajacym. Po tej fazie nastepuje leczenie fizykoterapia i kinezyterapia. Dobre efekty przynosi specjalistyczny masaz stosowany przez dluzszy okres.

W okresie przewleklym odczuwa sie umiarkowany ból przy zmianach pozycji (siadaniu, wstawaniu, obrotach). Bardzo wazna jest wówczas profilaktyka, utrzymanie prawidlowej postawy ciala i kinezyterapia. Chwilowa ulge przynosi lezenie w lózku (kilkakrotne w ciagu dnia) w pozycji rozluzniajacej miesnie przez okolo 15 min.

Przy omawianym schorzeniu nalezy pamietac, "aby trzymac w cieple" te okolice ciala, chronic przed zimnem, a nawet spac z welniana opaska rozgrzewajaca krzyz. Dobrze jest rano, jeszcze przed wstaniem z lózka rozruszac ledzwiowy odcinek kregoslupa. Unikniemy w ten sposób tak charakterystycznych porannych bólów rozruchowych. Ból lagodzi goracy, mozliwie silny natrysk (bicz wodny) na bolace miejsca polaczony z lekkimi cwiczeniami rozluzniajacymi kregoslup. Zaleca sie równiez cieple kapiele z dodatkiem ziól. Podczas kapieli wykonujemy rozluzniajace ruchy. Odradza sie kapiel w temperaturze nizszej niz 30 stopni. Ulge przynosi takze sauna.

Pamietaj, ze...
masz bóle kregoslupa, mozesz stosowac masci lub zele bez recepty:
- o dzialaniu przeciwbólowym, przeciwzapalnym i rozkurczajacym miesnie (zawierajace np. diklofenak lub inne substancje), np. Fastum, Mobilat, Dicloratio zel; Naproxen, Veno-zel, Veral-zel, Voltaren, Olfen.
- o dzialaniu rozgrzewajacym (np. zawierajace kamfore), jak masc kamforowa, masc ze swistaka.
- Masci, zele i kremy na krótko zlagodza ból, ale na pewno nie zastapia wizyty u lekarza ortopedy, zabiegów fizykoterapeutycznych oraz cwiczen rehabilitacyjnych.

Nie naduzywaj srodków dzialajacych tylko przeciwbólowo, gdyz moga uszkodzic zoladek, watrobe i nerki. Usmierzaja ból, ale nie lecza choroby.

Stosuj leki przeciwzapalne.

Nie odkladaj leczenia, cwiczen i zabiegów na pózniej, gdyz choroba moze stac sie przewlekla, a zesztywnienia i przykurcze utrwala sie.

Nasze rady
Leczenie dolegliwosci korzeniowych kregoslupa trwa bardzo dlugo i ciagnie sie miesiacami. Dlatego tez uzbrój sie w cierpliwosc podczas leczenia i nie zaniedbuj terapii.

Ulge w dolegliwosciach moga ci przyniesc zimne lub cieple kompresy. Zimne, nawet z kawalkami lodu, przykladamy w pierwszym, ostrym okresie stanu zapalnego. Chlód powoduje skurczanie sie naczyn krwionosnych, lagodzi obrzeki, dzieki czemu mniej odczuwamy ból. Cieple kompresy (oklady nasaczone goraca woda, termofor, butelka z goraca woda) najlepiej stosowac po ustapieniu ostrego stanu zapalnego. Cieplo dziala rozkurczajaco i rozluzniajaco. Skuteczniejsze sa mokre oklady, dlatego tez mozna owinac termofor mokra sciereczka.

Bolace miejsca mozna rozgrzac za pomoca poduszki elektrycznej lub masazu danej okolicy ciala (szczególnie jezeli zabieg jest polaczony z wcieraniem masci rozgrzewajacej lub przeciwzapalnej).

Aby zlagodzic ból, mozesz zastosowac krioterapie, elektroterapie i akupunkture.





Awaria w krazku miedzykregowym
artykul lek med. Pawla Walaska

Wykonujac codzienne, rutynowe czynnosci, schylajac sie, by zasznurowac buty, podniesc jakis ciezszy przedmiot, nagle odczuwamy "strzykniecie" i przeszywajacy ból, niczym sztylet wbity w nasz kregoslup.

Zastygamy w bezruchu, ból jest tak wielki, ze ogarnia nas przerazenie, boimy sie poruszyc, gdyz kazdy, nawet drobny ruch tulowia wzmaga ból. Czasami jednak ból pojawia sie stopniowo, bez uchwytnego powodu. Bywa tez, ze wiazemy go z okreslonymi sytuacjami, np. przemarznieciem, przewianiem przez chlodny wiatr czy przemoczeniem. Obiegowa diagnoza, która wtedy sobie stawiamy, brzmi - "chwycily nas korzonki". Jaka jest jednak faktyczna przyczyna dolegliwosci i jak brzmi fachowa, lekarska diagnoza?

Amortyzator w kregoslupie

Choc pacjenci mówia o "korzonkach", to istota tkwi w krazku miedzykregowym, potocznie zwanym dyskiem. Znajduje sie on miedzy trzonami kregów budujacymi nasz kregoslup i pelni nie tylko funkcje lacznika miedzy kregami, ale takze amortyzatora, swoistego przegubu umozliwiajacego ruchy i rozkladajacego nacisk, którym podlega kregoslup. Wykonuje swoja prace nieustannie, nie tylko kiedy napiete sa miesnie grzbietu, lecz nawet gdy spimy.

Dysk ma zasadnicze znaczenie dla sprawnosci i wydolnosci naszego kregoslupa, stabilizuje mase ciala czlowieka i amortyzuje podnoszone ciezary. Te wlasciwosci zapewnia mu jego specjalna budowa. Krazek miedzykregowy sklada sie z czesci obwodowej zwanej pierscieniem wlóknistym, w srodku którego znajduje sie jadro miazdzyste. Zbudowane jest ono z galaretowatej substancji (proteoglikanów), dlatego czasami mówimy o nim jadro galaretowate.

Dlaczego boli?

Z biegiem lat pod wplywem przewleklych obciazen, nieprawidlowej postawy ciala, zlych warunków pracy krazek miedzykregowy traci swe wlasciwosci stabilizujace i amortyzacyjne. Przyczynia sie do tego równiez tryb zycia wspólczesnego czlowieka, w którym jest malo ruchu (wiekszosc czasu spedzamy siedzac), co prowadzi do nadwagi i oslabienia miesni. Czynniki te usposabiaja do powstania zmian zwyrodnieniowych krazka miedzykregowego, który nie ma wtedy mozliwosci dobrze funkcjonowac, nie przenosi wiec prawidlowo obciazen i nie zapewnia juz kregoslupowi wczesniejszej elastycznosci. Wszystko to powoduje, ze pierscien wlóknisty nie moze utrzymac w swych granicach jadra miazdzystego.

By wyobrazic sobie, jak wielkim obciazeniom podlega na co dzien kregoslup, posluzymy sie przykladem: gdy podnosimy ciezar okolo 45 kg, jest on wówczas równowazony skurczem miesni grzbietu o wartosci 675 kg, a wiec na krazek miedzykregowy dziala sila prawie 3/4 tony! Natura nie w pelni przygotowala nas na takie obciazenia. Sledzac historie medycyny, znajdujemy dowody na to, ze bóle krzyza trapia czlowieka, od kiedy przyjal on wyprostowana pozycje ciala.

Zmiany zwyrodnieniowe, które dokonuja sie w krazku miedzykregowym podczas naszego zycia, powoduja, ze dochodzi do uwypuklenia (wypadniecia) jadra miazdzystego przez uszkodzony pierscien wlóknisty. Uwypuklenie to powoduje ucisk, poczatkowo na wiezadla kregoslupa, pózniej na nerwy wychodzace z rdzenia kregowego, a w koncu na rdzen kregowy. Przestrzen, w której znajduja sie korzenie nerwowe, zostaje przez wpuklone jadro miazdzyste zwezona, nerwy sa wiec naciagniete lub ucisniete, co wywoluje ostry ból.

W nomenklaturze medycznej mówimy, ze w krazku miedzykregowym doszlo do powstania przepukliny, jadro galaretowate zmienilo swoje prawidlowe polozenie. Potocznie okresla sie ten stan jako wypadniecie dysku.

Miedzy 4. a 5. kregiem

Do powstania takich zmian moze dojsc w kazdym odcinku kregoslupa. Ale najczesciej wystepuja one w odcinkach najbardziej obciazonych i tam, gdzie ruchomosc jest najwieksza. Typowymi miejscami sa krazki miedzykregowe pomiedzy 4. a 5. kregiem ledzwiowym (50% schorzen), a takze miedzy 5. kregiem ledzwiowym a 1. kregiem krzyzowym.

Dolegliwosci czesciej wystepuja u mezczyzn niz u kobiet, przewaznie po 30. roku zycia, ale praktycznie dotycza wszystkich grup wiekowych. U osób mlodych moga byc wynikiem wad postawy, duzych przeciazen (sportowcy) lub urazów.

W zaleznosci od stopnia uszkodzenia i przemieszczenia krazka miedzykregowego wyrózniamy kilka rodzajów bólu.
Ból wiezadlowy, inaczej zwany bólem glebokim. Jego powodem sa zmiany zwyrodnieniowe jadra miazdzystego doprowadzajace do przeciazenia wiezadel kregoslupa.
Ból promieniujacy do skóry okolicy kosci krzyzowej typowy dla podraznienia korzeni nerwowych jest spowodowany przez wypchniete jadro miazdzyste. Najczesciej jest to tepy, rozlany ból, stopniowo narastajacy, zaostrzajacy sie przy siedzeniu, staniu; ustepuje po lezeniu.
Ból nagly - przeszywajacy chorego, potocznie okreslany jako lumbago - jest wynikiem naglego przemieszczenia sie jadra miazdzystego. Powiklaniem tej sytuacji jest rwa kulszowa, kiedy dochodzi do ucisku nerwu kulszowego. Ból wówczas promieniuje wzdluz tylnej powierzchni uda, tzn. w miejscu, gdzie przebiega nerw kulszowy. Pacjent dotkniety rwa kulszowa nie moze w pelni zgiac uda w stawie biodrowym.
Bywa, ze wystapienie rwy kulszowej nie jest poprzedzone bólami miejscowymi okolic krzyza. Gdy jednak ucisk na korzenie nerwowe jest duzy badz trwa dlugo, dochodzi do ich obrzeku i niedokrwienia, co moze byc przyczyna powstania zmian neurologicznych. Objawia sie to zaburzeniami czucia i ruchu czesci ciala unerwionych przez ucisniete korzenie nerwowe. Najczestszymi wówczas objawami neurologicznymi sa zaburzenia czucia okolicy uda, a wraz z postepem choroby moze dojsc do niedowladów miesni stopy i zaburzen oddawania moczu. Jest to sygnal dla lekarza, ze taki pacjent wymaga szybkiej interwencji, lacznie z zabiegiem operacyjnym.

Pacjent ulatwia diagnoze

Dokladna analiza przebiegu dolegliwosci, obserwacja pacjenta oraz badanie kliniczne pozwala lekarzowi w miare latwo postawic diagnoze. Juz w chwili wejscia chorego do gabinetu lekarskiego moze on domyslac sie przyczyny wizyty. Pacjent przybiera pozycje ciala, która najmniej nasila ból. Przymusowa pozycja ciala wyraza sie ugieciem konczyn dolnych w stawie biodrowym i kolanowym, a takze odruchowym wyprostowaniem i bocznym skrzywieniem kregoslupa w odcinku ledzwiowym. Chory nie jest w stanie wykonac ruchów zgiecia tulowia. Badanie lekarskie ujawnia tez wzmozone napiecie miesni przykregoslupowych oraz bolesnosc palpacyjna wyrostków kolczystych kregów.

Kazde badanie powinno obejmowac równiez badanie neurologiczne, które jest niezbedne dla okreslenia zaawansowania choroby.

Chociaz w 90% przyczyna bólów krzyza jest choroba krazka miedzykregowego, to wnikliwy lekarz nie powinien zapominac o innych rzadszych jednostkach chorobowych, wsród których nalezy wymienic choroby nerek, choroby ginekologiczne, gruzlice, choroby reumatyczne i choroby rozrostowe. Dlatego by byc pewnym diagnozy, nalezy wykonac zdjecie radiologiczne kregoslupa, a w przypadku wystapienia objawów neurologicznych przeprowadzic dokladne badanie, jakim jest rezonans magnetyczny.

Leki czy operacja?

Zdecydowana wiekszosc przypadków bólów krzyza leczymy zachowawczo. Idea leczenia jest stworzenie takiej sytuacji, by przesuniete jadro miazdzyste cofnelo sie i uwolnilo ucisniete struktury. Osiagamy to przez odpoczynek i odciazenie kregoslupa. Dlatego tak wazne i zasadnicze w ostrym okresie choroby jest lezenie w lózku, które nie powinno byc zbyt miekkie. Dolegliwosci bólowe lagodza tez cieple oklady okolicy krzyzowej. Cieplo wywiera równiez dzialanie miorelaksacyjne - rozluzniajace miesnie. Efekt miorelaksacyjny mozna uzyskac równiez, podajac srodki farmakologiczne.

Waznym elementem terapii jest leczenie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Wsród licznych leków majacych takie dzialanie najczesciej podaje sie: Majamil, Butapirazol, Diclofenac. Powrót do zdrowia przyspieszaja równiez zabiegi fizykoterapeutyczne i kinozyterapia.

Jednak w przypadku, kiedy doszlo do powstania objawów neurologicznych, nalezy rozwazyc (w miare pilny) zabieg operacyjny, który polega na odbarczeniu ucisnietych korzeni nerwowych.

Caly czas w srodowisku lekarskim wiele emocji i kontrowersji wzbudzaja zabiegi manualne, nie zawsze wykonywane przez fachowa i wykwalifikowana grupe osób zwanych potocznie kregarzami. Na pewno nie wolno przeprowadzac takich zabiegów w ostrym okresie choroby, szczególnie w przypadku objawów neurologicznych. Unikajmy wiec takich uslug prowadzonych przez osoby nie zwiazane z medycyna. Natomiast fachowo wykonany masaz moze przyniesc poprawe i ulge.

Myslec o profilaktyce

Na ogól po kilku dniach leczenia ostre dolegliwosci mijaja. Wówczas, by uniknac nastepnych napadów, nalezy pomyslec o profilaktyce. Zapobieganie bólom krzyza realizuje sie glównie przez gimnastyke, której celem jest wzmacnianie miesni grzbietu przykregoslupowych i brzucha. Zwlaszcza dobroczynne jest plywanie, glównie na plecach. Laczy ono rozciaganie miesni z uelastycznieniem calego ciala. Plywanie wzmacnia napiecie miesni przykregowych stabilizujacych kregoslup. Jezeli nie umiemy plywac, jest to dodatkowy argument, by chodzic na basen i nauczyc sie tej sztuki!

W profilaktyce wazna jest tez korekcja postawy ciala, umiejetne podnoszenie ciezkich przedmiotów, a takze prawidlowo zorganizowane miejsce pracy. Zwlaszcza osoby, które wiekszosc czasu spedzaja za biurkiem, powinny pamietac o ergonomicznych krzeselkach, zapewniajacych odpowiednia biomechanike kregoslupa.


Pewien neurochirurg stwierdził, że człowiek zbyt szybko stał się istotą dwunożną, albo mówiąc inaczej - za szybko zszedł z drzewa. Właśnie neurochirurg w czasie operacji, najlepiej widzi co się dzieje z naszym kręgosłupem po latach jego niewłaści-•“‘Źcego kręgosłup. Tak więc odpowiednia, systematyczna gimnastyka jest podstawą profilaktyki chroniącej nas przed bólami kręgosłupa.

Bezpośrednią, najczęstszą przyczyną bólów pleców jest przeciążenie więzadeł kręgosłupa, które utrzymują kręgi we właściwej pozycji. Odpowiedzią organizmu na taki stan jest obronny skurcz mięśni, które otaczają kręgosłup. Tylko w nielicznych przypadkach omawiane kłopoty są związane z urazami lub poważnymi chorobami, na przykład nowotworowymi. Zwykle są efektem trwającego długi czas niewłaściwego postępowania, wadliwej postawy, nieodpowiedniego ułożenia ciała podczas snu i mało higienicznego trybu życia. Codzienny stres jest też istotnym czynnikiem wzmagającym ból, gdyż napięcie, jakie przeżywamy w ciągu dnia, przekazujemy naszym mięśniom. Dlatego dolegliwości te często dotyczą osób znerwicowanych, przeżywających lęki i skłonnych do depresji. Napięcia spowodowane stresem najdotkliwiej odczuwamy w okolicy szyi i barków. Gdy jesteśmy zrelaksowani, przez mięśnie przepływa normalnie krew. Gdy pod wpływem stresu napinamy się, mięśnie się kurczą i uniemożliwiają swobodne krążenie krwi. Jeżeli krew krąży niedostatecznie, to zaczyna brakować tlenu w mięśniach, na co dodatkowo reagują one skurczem. W taki sposób cały proces pogłębia się doprowadzając do reakcji bólowej, na co także nieświadomie odpowiadamy dodatkowym skurczem mięśni.

Jeżeli taka sytuacja zdarza się często, mięśnie przykręgosłupowe nie są w stanie prawidłowo spełniać swojej funkcji i bóle utrzymują się, przechodząc w fazę przewlekłą. Taki stan jest wielkim utrapieniem dla pacjenta, znacznie pogarszającym komfort życia. Aby go poprawić, należy rozpocząć systematyczne treningi relaksacyjne. Istotnym czynnikiem jest tu czas, to znaczy przedłużanie się tych dolegliwości znacznie utrudnia powrót do zdrowia. Pewne procesy mogą być trudne do odwrócenia, a taki stan napięcia sprzyja rozwijaniu się zmian zapalnych i zwyrodnieniowo-zapalnych. Trzeba pamiętać, że kręgosłup, tak jak wszystko, ulega z wiekiem procesom destrukcji, czego efektem jest powstawanie zmian zwyrodnieniowych, czyli potocznie zwanych dziobów. Może to wywoływać bardzo przykre bóle spowodowane uciskiem uszkodzonych struktur kręgosłupa na korzenie nerwowe wychodzące z rdzenia kręgowego. Dolegliwości te należą do dość powszechnych i długo trwających, dlatego są częstą przyczyną absencji chorobowej.

Szczególnie podatne na te dolegliwości są osoby z tak zwanych grup zwiększonego ryzyka wystąpienia zespołu bólowego kręgosłupa. Te sprawdzone czynniki ryzyka to przede wszystkim:

- wysoki wzrost kobiet powyżej 170 cm i mężczyzn powyżej 180 cm,
- otyłość,
- wiek od 40 do 59 lat,
- częste ciąże,
- osłabienie mięśni brzucha,
- urazy narządów ruchu.

Ze sposobem życia wiążą się następujące czynniki:

- długotrwałe prowadzenie samochodu, wymuszona pozycja, pośrednie wibracje,
- uprawianie pewnych rodzajów sportów, a głównie takich jak hokej, golf, żeglarstwo, kręgle, piłka nożna.

Praca zawodowa ma także ogromny wpływ na stan zdrowia kręgosłupa, a czynniki ryzyka z nią związane to:

- ciężka praca fizyczna,
- długotrwale wymuszona pozycja,
- często powtarzane ruchy zginania lub rotacji,
- powtarzany wysiłek podnoszenia ciężarów,
- prace biurowe z wielogodzinną pozycją siedzącą.

Jednym z wymienionych czynników ryzyka jest otyłość, która znacznie przyspiesza i nasila wystąpienie objawów bólowych kręgosłupa. Im większy ciężar spoczywa na naszym rusztowaniu kostnym, tym szybciej się ono zużywa. Im osoba jest grubsza, tym najczęściej ma mniej aktywności fizycznej. Zmniejszenie wagi ciała jest bardzo istotnym punktem profilaktyki, ale także może zlikwidować objawy już istniejące. Pamiętajmy jednak, że dieta odchudzająca musi zawierać pewne niezbędne składniki, a także korzystne jest jej połączenie z odpowiednią gimnastyką. Posiłki powinny być bogate w wapń i witaminę D. Im nasze kości będą lepiej uwapnione, tym mniejsze ryzyko wystąpienia bólów, których przyczyną może być odwapnienie kości.

Gdy ból kręgosłupa jest długi i szczególnie dokuczliwy, wtedy decydujemy się na wizytę u lekarza. Takim stanem, który nakłoni nas do szukania szybkiej pomocy, jest postrzał, czyli inaczej lumbago. Jest to silny ból, który pojawia się nagle po pochyleniu lub skręcie tułowia i wiąże się z uszkodzeniem krążka międzykręgowego i ucisku jego zawartości na zakończenia nerwów wychodzących z rdzenia kręgowego, czyli na tak zwane korzonki nerwowe. Stan taki potocznie nazywamy wypadnięciem dysku i towarzyszy on takim niefortunnym czynnościom jak np. przesuwanie mebli, dźwiganie ciężarów. Jest to dolegliwość, która wymaga szybkiej pomocy lekarskiej. Pamiętajmy o tym, że nawet przy znacznie mniejszych, ale długotrwałych bólach, powinniśmy zasięgnąć porady specjalisty, aby uzyskać ostateczną diagnozę.

Zaniedbanie, czy niewłaściwe leczenie poważnych schorzeń kręgosłupa może prowadzić do nieodwracalnych zmian. Takim stanem jest rwa kulszowa, której objawem jest silny ból promieniujący do pośladków, ud lub nawet łydek, spowodowany uciskiem na korzonek nerwowy. Bólom tym może towarzyszyć mrowienie, drętwienie, a także niedowład wymagający szybkiej interwencji lekarskiej. Zbyt późna pomoc może się okazać nieskuteczna.

Zapobieganie bólom kręgosłupa, to codzienne przestrzeganie następujących rad:

Nalezy pamietac o prawidłowej postawie. Chodź z głową lekko uniesioną, a prostowanie pleców niech się stanie twoim nawykiem.
Nie siedź długo przy biurku. Gdy pracujesz w pozycji siedzącej, rób co godzinę przerwę na krótką gimnastykę. Wstań co jakiś czas.
Wykonuj pewne czynności lewą ręką, jeżeli jesteś praworęczny. Nadmierne obciążenie jednej strony ciała też powoduje bóle pleców.
Naucz się właściwie podnosić ciężkie przedmioty. Nie schylaj się, lecz przykucnij. Podnoś się powoli.
Noś odpowiednie obuwie. Podeszwy powinny być grube i elastyczne, aby amortyzować wstrząsy. Unikaj zbyt dużego obuwia, gdyż przytrzymywanie go palcami utrudnia chód i obciąża kręgosłup. Ważne dla kobiet: wysokie obcasy tylko wyjątkowo.
Zadbaj o wygodne miejsce do spania. Materac powinien być niezbyt miękki, ale jednocześnie sprężysty. Zrezygnuj z miękkiej, dużej poduszki.
Stosuj odprężające kąpiele. Bardzo dobrze działa rozmaryn i lawenda, a także różne sole do kąpieli. Krążenie krwi pobudza także prysznic. Łatwiej dzięki temu odprężyć się i usunąć bóle napięciowe.
Wstawaj z łóżka stopniowo. Po nocy, gdy mięśnie się jeszcze nie rozruszały, kręgosłup nie jest w pełni gotowy do swoich zadań. Dlatego przed wstaniem z łóżka trzeba mocno się przeciągnąć.
Chodź na spacery. Podczas chodzenia pracuje wiele mięśni grzbietu. Ruch wpływa na ich wzmocnienie. W przypadku walki z bólami pleców podstawą sukcesu jest systematyczność, istotne jest więc, aby na spacer chodzić co dzień.
Zachowuj odpowiednią wagę ciała. Odżywiaj się zdrowo. Jedz chudy nabiał, warzywa, owoce, ryby. Pamiętaj o witaminach.
Środki przeciwbólowe to ostateczność, po którą nie powinniśmy sięgać zbyt często. I nie wolno zwlekać zbyt długo z wizytą u lekarza.





fizjoterapia11